Çocukluk dönemi, ağız ve diş sağlığının temellerinin atıldığı en kritik süreçtir. Ancak birçok ebeveyn "nasıl olsa süt dişleri dökülecek" yanılgısına düşerek kontrolleri aksatabiliyor. Diş Hekimi Gökhan Tekin, Kastamonu Gündem Gazetesi'ne yaptığı açıklamalarda, süt dişlerinin sadece çiğnemeye değil, konuşmadan yüz şekline, beslenmeden psikolojiye kadar çocuğun tüm gelişimine etki ettiğini vurguladı.
İşte Dt. Tekin'in tecrübeleriyle, çocuklarda diş sağlığı hakkında ebeveynlerin bilmesi gerekenler ve sık yapılan hatalar.
"Süt Dişi Dökülmeden Çıkan" Daimi Diş Tehlikesi
Dt. Gökhan Tekin'in ebeveynleri uyardığı en kritik konulardan biri 6 yaş dişleridir. Birçok anne baba, daimi dişlerin sadece süt dişleri döküldüğünde çıkacağını sanır. Oysa çocuğun ilk kalıcı azı dişleri, arkada sessiz sedasız, hiçbir diş dökülmeden 5-6 yaş civarında çıkar.
Risk: Ebeveynler bu dişleri süt dişi sandığı için çürümelerini önemsemeyebilir. Ancak bunlar ömür boyu kullanılacak en stratejik dişlerdir ve en kolay çürüyen gruptadır.
Öneri: 4-6-9-11 yaşlarında düzenli kontrol şarttır.
Florür Düşmanı Olmayın!
İnternetteki bilgi kirliliğine dikkat çeken Dt. Tekin, florürsüz diş macunu modasının diş sağlığını tehdit ettiğini belirtiyor.
Doğrusu Ne? 4 yaşına kadar (yutma riski olduğu için) florürsüz macun kullanılabilir. Ancak çocuk tükürmeyi öğrendikten sonra florürlü macun şarttır.
Neden? Florür, diş minesini sertleştirir ve çürümeyi durdurur. Florür kullanmayan çocuklarda ve yetişkinlerde çürük oranı belirgin şekilde artmaktadır.
Yaşa Göre Bakım Rutini Nasıl Olmalı?
0-4 Yaş: Bakımı tamamen ebeveyn yapmalıdır.
4-6 Yaş: Ebeveyn rehberliğinde, çocukla birlikte fırçalanmalıdır.
6 Yaş ve Üzeri: Çocuk kendi fırçalayabilir ancak ebeveyn mutlaka kontrol etmeli ve diş ipi kullanımını teşvik etmelidir.
Ebeveynlerin Yaptığı En Sık Hatalar
Dt. Tekin, klinik gözlemlerine dayanarak doğru bilinen yanlışları şöyle sıralıyor:
Yanlış: "Diş eti kanıyorsa fırçalamayı bırak."
Doğru: Kanama varsa iltihap vardır, iyileşmesi için daha düzenli fırçalanmalıdır.
Yanlış: "Çocuklara diş ipi gerekmez."
Doğru: Daimi dişler çıkmaya başladığında, diş araları çürümeye başlar. Diş ipi zorunludur.
Yanlış: "Yumuşak fırça daha iyidir."
Doğru: Doğru teknik ve yeterli baskı ile orta sertlikte fırçalama yapılmalıdır.
Beslenme ve Çapraşıklık İlişkisi
Şekerli gıdalar elbette zararlı ancak Dt. Tekin'e göre düzenli fırçalayan bir çocukta şeker hemen çürüğe yol açmaz. Asıl tehlike biberon çürükleri ve kötü alışkanlıklardır.
Biberon Çürüğü: Gece uykusunda biberonla süt/mama verilmesi dişleri hızla çürütür. Biberondan sonra mutlaka su içirilmelidir.
Diş Çapraşıklığı: Uzun süreli emzik kullanımı, parmak emme, ağızdan nefes alma ve süt dişlerinin erken çekilmesi dişlerin yamuk çıkmasına (çapraşıklık) neden olur. 6-8 yaş kontrolünde bu sorunlar tespit edilip basit önlemlerle engellenebilir.
En sağlıklı diş, hiç dolgu görmemiş doğal diştir. Çocuğunuzun geleceği için "süt dişidir geçer" demeyin, kontrolleri aksatmayın.
